Khác với năm 2010, mối quan tâm hàng đầu của các đại biểu không phải là hàng chục tỷ USD hay nỗi lo nợ công mà là vấn đề chuyển giao công nghệ để tự chủ, từ đó “kích hoạt” ngành.
“Chúng tôi không chỉ có một dự án mà hàng loạt dự án khác đang được xem xét đầu tư xây dựng, như dự án đường sắt TP.HCM – Cần Thơ, đường sắt lên Tây Nguyên, đường sắt đô thị Hà Nội.
Vì vậy, vấn đề quan trọng không phải là vốn hay nợ công mà là chuyển giao công nghệ, làm chủ công nghệ, để từ dự án này, chúng ta sẽ “kích hoạt” sự phát triển của ngành đường sắt trong nước.
 |
| Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thắng khẳng định doanh nghiệp Việt Nam sẽ đảm nhận và làm chủ dự án. |
Tạo điều kiện phát triển ngành đường sắt
Điều ông Cường nói cũng là vấn đề được Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh khi trình Chính phủ báo cáo trước Quốc hội về chủ trương đầu tư dự án đường sắt cao tốc Bắc - Bắc.
Cụ thể, quy mô nền kinh tế Việt Nam hiện nay đã tăng gấp 3 lần so với 14 năm trước, nợ công chỉ còn 37% GDP (thấp hơn mức 56,6% năm 2010).
 |
| Đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường đề xuất bắt buộc chuyển giao công nghệ khi triển khai dự án đường sắt cao tốc |
Về lợi ích, người đứng đầu ngành GTVT cho biết, ngoài việc đáp ứng nhu cầu vận tải và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, dự án sẽ tạo động lực để Việt Nam làm chủ ngành xây dựng đường sắt, thiết kế nội thất và xây dựng.
Trao đổi với phóng viên Tiền Phong về vấn đề trên, Ủy viên UB Tài chính - Ngân sách của Quốc hội Hoàng Văn Cường nhiều lần nhắc lại bài học về các dự án đường sắt đô thị Hà Nội, TP.HCM.
“Nếu không làm chủ được công nghệ và xây dựng được ngành đường sắt, liệu sau này chúng ta có phải mua và phụ thuộc vào công nghệ của mỗi nước không?
 |
| Giám đốc Sở GTVT Hà Nội Nguyễn Phi Thường đề xuất thành lập đơn vị giám sát chuyển giao công nghệ |
Giám đốc Sở GTVT Hà Nội Nguyễn Phi Thượng cho rằng, chuyển giao công nghệ rất quan trọng.
Điển hình là dự án Cát Linh - Hà Đông từ tháng 12/2021 đến nay vẫn phải áp dụng đơn giá tạm thời.
“Nếu chúng ta bỏ ra 67 tỷ USD để thực hiện dự án đường sắt cao tốc mà không bắt buộc chuyển giao công nghệ, nếu không tự chủ về công nghệ sẽ tạo gánh nặng cho thế hệ tương lai”.
National Assembly delegate Hoang Van Cuong
Thành lập đơn vị giám sát chuyển giao công nghệ
Theo Giám đốc Sở GTVT Hà Nội, chuyển giao công nghệ không chỉ dừng lại ở việc chuyển quyền sở hữu, vận hành mà còn phải bao gồm cả việc sản xuất, lắp đặt thiết bị, đặc biệt là công nghệ cốt lõi.
Đồng quan điểm, ông Cường cho rằng, nếu làm chủ được công nghệ, dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam sẽ tạo ra “lợi ích kép”, đặc biệt là trong phát triển ngành đường sắt.
“Khi đó, chúng ta sẽ hoàn toàn tự chủ, tự tin chủ động triển khai các dự án đường sắt khác theo quy hoạch, với giá trị ước tính lên tới hàng trăm tỷ USD”, ông Cường nói và cho rằng không nên quá đúng.
Trình bày lợi ích to lớn từ việc làm chủ công nghệ, đại biểu Hoàng Văn Cường nhắc lại kinh nghiệm thi công “thần tốc” dự án đường dây 500 kV mạch 3.
Theo thành viên Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội, chuyển giao công nghệ giúp “mở cửa” cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia dự án, từ xây dựng đến sản xuất hệ thống.
Để thực hiện hiệu quả việc chuyển giao công nghệ, ông Thương đề xuất yêu cầu các công ty nước ngoài tham gia đấu thầu phải liên doanh với các nhà thầu trong nước và hoàn tất đàm phán chuyển giao công nghệ với các công ty trong nước.
Các công ty nước ngoài không thể ký hợp đồng chuyển nhượng trước khi đấu thầu sẽ bị loại.
“Nhất định doanh nghiệp Việt phải làm chủ”!
Trả lời vấn đề chuyển giao công nghệ được các đại biểu nêu ra, tại phiên thảo luận nhóm về dự án này, Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thắng cho rằng, các dự án metro trước đây đều chưa có kinh nghiệm khi triển khai.
“Nếu phụ thuộc vào đối tác nước ngoài thì rất tốn kém.
Vì vậy, với dự án đường sắt cao tốc Bắc Nam, khi lựa chọn đối tác cần tìm nhà thầu có chất lượng tốt, giá thành hợp lý và bắt buộc phải chuyển giao công nghệ, không phụ thuộc vào vốn vay.
“Nếu vay sẽ không vượt quá 30% tổng mức đầu tư, chia theo năm vào khoảng 46.000 tỷ đồng (1,85 tỷ USD/năm).
Theo ông Thắng, trước đây có nhiều ý kiến yêu cầu đối tác nước ngoài chuyển giao công nghệ.
0 Comments